Skip to main content

Silsiladda safarkayga: Xus iyo xasuus

 Xasuusaha tagtadu waa keydka nolosha – halkaasi oo ay ku urursan yihiin waayo-aragnimada, qalbi-jabka iyo farxaddii shalay. Dadka badankiisu ma jecla xasuusashada iyo xuska sawiraddii iyo muqaaladdii tagtadii ay iska reebeen. Se anigu waa ku faana, waxaan aamminsanahay; inay wanaagsantahay in la xasuusto oo la xuso--waayo waa jid aad soo martay iyo jaranjaro aad soo dhaaftay. In lagu noolaado ma ahaa, se waa in lala noolaado. Runtii, "Nostalgia is one of the sweetest feelings because it connects us to our past."


Aan ku soo noqdo muuqaalkani xasuusta ah, micnayaasha uu bixinayo, iyo dhacdooyinka uu gudbinayee. Saddex gobol ( hoos ayaan ku xusi doonaa), iyo shan deegaan oo kala duwan rag kasoo jeeda ayuu muqaalkani kulmiyay. Kulan keliya maahee, rafiiq iyo saaxiibo farxadda, murugta, iyo qulubka wada qaybsada ayuu naga dhigay! Waxbaa na mideynayay, misna soomaalinimo ayaanu isku dugsan jirnay oo hab nololeedkii iyo dhaqankii soomaalinimo ayaanu iska urin jirnay. Sideedaba qurbaha marka la joogo waxa la ogaadaa; in soomaalinimadu ka qiimo badantahay qabiilka iyo xayndaabka yar ee la isku soo oodo. Noloshaasi ayaa casharkaasi na bartay, oo anna aan dabbaqay. Inkastoo wacyigaygu markaaba sidaasi ahaa, se qofka lunsan ama goofka reerkiisa aaminsanaa, waayo aragnnimo iyo ogaanshaha xaqiiqdaasi ayaa dersi ugu filan. 


Cabdiraxmaan Cilmi oo kasoo jeeda Cadaado, Baxdo iyo Mudug, Cabdi-Weli oo isna Ceel-buur, Galhareeri iyo Galgaduud ah, Shucayb Shiriif Cali oo asal ahaan Hobyo iyo Mudug ku abtirsada, Axmed Caddaawe oo Kala-baydh iyo Mudug ku aroora ayaa igu weheliya aniga oo Habuura iyo Togdheer ka ceel cabba.  


Waa 8 sanno ka hor, nasasho iyo dalxiis ( Picnic) ayaanu isku raacnay asxaabta halkani ka muuqata, oo aanu isku cusbayn markaasi iyo qaar kale oo goob kale ku madadaalanayey wakhtigani muqaalka aanu dubayno. Inaanu dalxiis u wada baxno, oo xitaa nayaayiro ka raadino goobaha caruurta lagu madadaaliyo wax weyn oo lama helaan ah ayay markaasi noo ahayd. Mid kasta oo naga mid ah ayaa iskii isugu buuqsanaa. 


Heestani aanu qaadayno; 

Waagaasi ayaan bartay oo waxa heestani na baray ninkaa garamadda/funaanadda cad sita, oo Axmed Caddaawe la yidhaa. Cod legdan, oo luxdan ayuu habeen kasta nagu maawelin jiray oo wadajir aanu ugu madaddaalan jirnay. Heestani ayaa ka mid ahayd kuwii aanu ku caweyn jirnay. Sababta ugu weyn ee micnaha ay noogu sameyn jirtay heestani waa; inay ka turjumaysay marxalad aanu ku jirnay. Dalkani iyo habnololeedkiisa oo nagu cusub, nidaamka waxbarasho oo nagu cusub, ka geddisan kii aanu wax kusoo baranay, oo ka adag. Cuntada iyo kelinimada/solayninada lafteeda oo nagu cusub. Wax wada cusub iyo waayo adag oo dharaaro kooban kaddib laga gudbay ayaanu dhex durduuranaynaa, dib ayaanu wax walba kala qabsanay e! 

"Lahal maalay leylee

Ama lumay oo laywaa 

Ama ladhay naftaydoo

Ku liibaanay raacdada" 

Shiidaal iyo dhiirigelin ayaanu ka heli jirnay marka aanu intaasi wadajir ugu luqeynayno!


Axmed Caddaawe iyo Cabdiweli akoonki hore ayay iga raaceen, oo waanu kala lunnay. Waan jeclaa inaanu dib isku helno. Labada nin ee kale waanu iska war haynaa, oo is xidhiidhinnaa Eebbe galaddii.




Comments

Popular posts from this blog

April 20 2024 | Dhalashadayda. Xus, Xasuus iyo samatabaxa badbaado ee naftayda.

Maanta oo kale, dhawr iyo labaatan gu'u hortood baan dunida imi. Been baan sheegay haddii aan idhaa waan ku faraxsanahay sannadguurada soddonka u dhow ee dhalashadayda, inaan weli iska noolahay iyo debaaldegga maalinta dhalashadayda. Dhawr iyo labaatan sanno kadib dhalashadayda, mar kasta oo da'a iyo sannad lasoo hadal qaado xaalad jahowareer, walbahaar, werwer iyo iswaa ahbaan galaa oo fashil, liidnimo iyo niyadjab baan dareemaa. Qof guuldarreystay, madhan oo nolosha ku fashilmay inaan ahay baan istusaa. Sabab dheh, dhawr sababoodba. Dharaarihii dhallaanimo ee noloshu nayaayirada ii lahayd baan dhaafay, kal danbe oo kor oo kaalin gal la i yidhaa iima hadhin. Dhanka kale, milaygii u danbeeyay, gu'gii ii kordhaaba meehaal, kar iyo kulayl ay umuuruhu jaal iga dhigeen ayuu watay. Waad odhan kartaa " Maxamed-ayaandarran, riyooyinkiisa iyo aragtiyahii uu u nolaa ayuu ku fashilmay iyo wixii la hal-maala e", aan dib kuugu celiyo ammintii dhalashadayda. Ragow barasho, gee...

20-ka Abriil — Sannadguuro dhalasho— jab iyo dib-u-dhalasho ku ay tahayba

Sannad ka hor-sannadguuradii dhalashadayda xuskeedii ayay ahayd markii aan nafta ku idhi: " Tanaasul xaajada kusoo idlee," se marmarsiiyo— may —ee aan idhaahdo aragti ah; Muuse Biixi degelka in la dhaafiyo iyo halganka aragtidaa markan ka libin keeno labada mabda'a ee danbe ( dhulka cadawga madow haysto xornimo raadinteeda, iyo fikradda Somali Nationalism) inaan ka tashto, oo iska ilaawo ama tayda gaar ahaaneed aan dalaw ka tuuro oo kuwaa u go'o ayaa qorshuhu ahaa. Milaygani go'aan kama danbeys ah ayaan qaatay. Waan is dhiibay— inkastoo qalbigayga iyo damiirkaygaba aan dulmiyey. May, qof walba oo leh mabaadii iyo aragtiyo halgan wadareed ah, wakhtigaa u run sheega, misna ku yidhaahda : "ka tanaasul, ka daneyso oo taada gaarka ah ku foof. Isma beddelin, ismana beddeli doono, balse ugu yaraan inta aan uga tamaraysanayo tayda shaqsiyadeed ayaan mudnaan ( Priority) siiyay. Waa go'aan istaraatiiji ah oo badbaado ii noqon kara. Jid cusub ayaan marayaa – mid ay ...

Wehelkayga noloshay miyaan kuu warramay?;

Xilo-jannooy, sannad walba 14-ka Febawori waxa loo asteeyay maalinka jacaylka lammanayaasha is doortay. Haa, nin Valentine la yidhaahdo ayaa unkay. Waxay ku baxday, sababta ay u baxday iyo sirta ka danbeysayba waxba inagama gelin. Dhanka kale, ma aha in jacaylka dharaar keliya xus jacayl lagu asteeyo. Milaygii kasta wuxuu inoo yahay "Days of Love" Iyadoo sidaasi ay tahay ma jirto wax ii diidaya inaan dhex raacsado bilaayiinta farriimaha jacayl isu diraya ee jilaya jacaylka iyo kalgacalka. Muhiimaddaydu waa inaynu xusno maalmaha ku suntan jacaylka. Aynu weynayno dharaartani, ku dheelno oo dhegaysanno heesaha aynu jecelnahay.  Gacaliso, ma jirto maalin aanan kaa fekerin oo niyaddaydaba kama baxdid. Adba waad ogtahay sida aan obsessed kuugu ahay. Jacaylka aan kuu hayo ma aha mid ku kooban hal maalin oo keliya—waa dareen aan maalinkasta xambaarsanahay. Waa dareen dhabta ah oo aan rabo inuu sii jiro inta aan noolahay. Jacayl, daacadnimo iyo wanaag oo dhan baad u qalantaa. Ma ogi ...